<-- base href="http://spkr.hackvalue.nl/" -->

Nee, nee, je zit helemaal verkeerd. Deze pagina is oud, achterhaald en werkt niet meer. Visiteer http://www.spkr.nl/".

Geochemie Zeeland

°•. Geochemie Zeeland .•°

Patronen in de Zeeuwse bodemgeochemie

°•. Inleiding

In het nationaal milieubeleidsplan 3 is opgenomen dat de bodemkwaliteit in het landelijk gebied vastgelegd moet worden voor organische en anorganische diffuse verontreinigingen. In het kader van mijn promotieonderzoek heb ik hiervoor een inventarisatie uitgevoerd en de achterliggende processen en oorzaken van deze diffuse bodemverontreiniging bestudeerd. Het onderzoek is gepubliceerd in mijn (Engelstalig) proefschrift.

Het volledige proefschrift is als PDF file te downloaden, inclusief de bijbehorende Nederlandse samenvatting. Van deze samenvatting is een afgeleid, Nederlandstalige, document gemaakt voorzien van figuren. Dit is ook als PDF file te downloaden [2.5MB].

Naar aanleiding van de resultaten van het proefschrift is er een digitale atlas gemaakt van de Zeeuwse bodemgeochemie en deze is te vergelijken met een alternatieve bodemkwaliteitskaart.

Hieronder staat een korte samenvatting, met een nadruk op beleidsmatige resultaten en implicaties.

°•. Korte samenvatting

Bodems zijn een essentiëel onderdeel van ons leefmilieu en vrijwel altijd beïnvloed door de mens. Deze beïnvloeding varieert van subtiele verhoging van bijvoorbeeld zogenaamde "zware metalen" (aanrijking) tot ernstige bodemvervuiling. Een belangrijk onderdeel van het Nederlandse bodembeleid is het vergelijken van de actuele bodemsamenstelling van een gebied met referentie-waarden. Deze referentie zou overeen moeten komen met de samenstelling van een natuurlijke, onbeinvloede bodem. Hiervoor wordt vaak de wettelijke "streefwaarde" als norm gebruikt. Uit het onderzoek blijkt onder andere dat deze norm niet geschikt is als referentie voor natuurlijke achtergrondwaarden en niet in staat is om subtiele verhogingen te detecteren.

Een belangrijk resultaat is dat de bodem in het landelijk gebied slechts in een incidenteel geval de streefwaarde voor anorganische stoffen overschrijdt en kan dus wettelijk als schoon worden aangemerkt. Er is echter een duidelijk onderscheid aangetoond tussen de onbelaste bodem, afgeleid uit een dieper gelegen bodemlaag en de door activiteiten van de mens beïnvloedde bouwvoor. Cadmium en koper zijn relatief het meest aangerijkt in de bouwvoor en dat komt waarschijnlijk door het gebruik van dierlijke en kunstmatige meststoffen. De concentraties anorganische stoffen in de onbelaste bodemlaag, die als een maat voor de natuurlijke achtergrondwaarden kan worden aangemerkt, zijn in zijn algemeenheid lager dan de in Nederland vastgestelde streefwaarden. De gehalten van het persistente bestrijdingsmiddel DDT, verkregen via data van gemeenten en waterschappen zijn vergelijkbaar met die in overeenkomstige agrarische gebieden buiten Nederland en overschrijden regelmatig de streefwaarde. De lokale variabiliteit van DDT blijkt veel groter te zijn dan de regionale variabiliteit en daarmee is het gepresenteerde ruimtelijk regionaal beeld van beperkte waarde.

De resultaten van het onderzoek kunnen gebruikt worden om te voorspellen hoe de chemische kwaliteit van de bodem zich in de toekomst zal ontwikkelen. Daarbij kan worden geschat op welke termijn de concentraties zodanig hoog zijn geworden, dat bepaalde typen bodemgebruik niet meer mogelijk zijn. Deze informatie kan aanleiding zijn voor het nemen van maatregelen. De resultaten van het onderzoek naar DDT worden gebruikt bij het opstellen van Zeeuws beleid met betrekking tot dit onderwerp.

°•. Stellingen behorende bij het proefschrift

Doordat het doel van bodemkwaliteitskaarten is verschoven naar het in kaart brengen het risico op vervuiling zou de nu missleidende term �bodemkwaliteitskaarten� vervangen moeten worden met bodemvervuilingskaarten.

Ondanks standaardisatie van onderzoeksprotocollen zullen altijd afwijkingen tussen afzonderlijk onderzoeken blijven bestaan en deze afwijkingen hebben een nadelige invloed op het totale beeld van de gezamelijk onderzoeken.

Het gebruiken van een percentiel als grenswaarde, zonder de onderliggende distributie te bestuderen, staat gelijk aan een gok.

Streefwaarden moeten niet gebruikt worden voor het bepalen of een bodem door de mens is beïnvloed, zij zijn een overschatting van de natuurlijke achtergrondwaarden en daardoor ongeschikt.

Gezien het feit dat de �bodemkwaliteit� in zeeland wordt bepaald door het niveau van de DDT concentratie en het feit dat deze door hoge onnauwkeurigheid en slechte relatie met organische stofgehalte slecht te toetsen is aan de gecorrigeerde streefwaarde verdient het de aanbeveling dat de provincie met betrekking tot DDT een �waardenloos� beleid gaat voeren.

Duurzaam bodembeleid begint met een heroverweging van het begrip bodemkwaliteit.

Als de Technische Commissie Bodembeheer aankomt met de aanbeveling: "Het op termijn ontwikkelen van streefbeelden voor indicatoren voor ecologische diensten, in relatie tot economische en sociaal-culturele waarden", dan pleit dit voor directe afschaffing van de commissie (TCB rapport A33, 2003).